زمانها در زبان ترکی استانبولی

زمان گذشته نقلی(حال کامل):

 

بیانگر فعلیست که در زمان گذشته انجام شده و آثارش تا الان ادامه دارد.

برای ساختن این فعل در ترکی ابتدا مصدر را حذف کرده سپس با توجه یه هارمونی اصوات یکی از چهار پسوند (miş، mış، muş، müş) را به ریشه فعل می افزاییم و در انتها پایانه های صرفی شش گانه را با توجه به هارمونی اصوات می آوریم.

پایانه های صرفی:

im,ım,um,üm                   iz,ız,uz,üz

                    sin,sın,sun,sün                siniz,sınız,sunuz,sünüz    

           -                           ler,lar           

  مانند:                                                                       

Görmek:   دیدن

  Görmüşüm             دیده ام           Görmüşüz          دیده ایم        

  Görmüşsün           دیده ای          Görmüşsünüz      دیده اید       

  Görmüş            (دیده (است           Görmüşler          دیده اند

  Almak:                         گرفتن

  Almışım            گرفته ام             Almışız              گرفته ایم 

  Almışsın          گرفته ای             Almışsınız          گرفته اید

  Almış            گرفته است             Almışlar              گرفته اند

ساختن زمان گذشته نقلی منفی: برای ساختن منفی این نوع فعل me وma  را بعد از ریشه فعل آورده و سپس با توجه به قانون هماهنگی اصوات یکی از پسوندهای mış,miş را می آوریم.در انتها نیز پایانه های صرفی زیر را می آوریم.

پایانه های صرفی:

im,ım                  iz,ız

      sin,sın                siniz,sınız

           -                    ler,lar     

مانند:

 seçmek:                   انتخاب کردن

 seçmemişim       انتخاب نکرده ام     seçmemişiz         انتخاب نکرده ایم

 seçmemişsin      انتخاب نکرده ای    seçmemişsiniz     انتخاب نکرده اید     

 seçmemiş        انتخاب نکرده است    seçmemişler         انتخاب نکرده اند  

 kalmak:                    ماندن

 kalmamışım          نمانده ام       kalmamışız       نمانده ایم

 kalmamışsın         نمانده ای      kalmamışsınız    نمانده اید

 kalmamış          نمانده است       kalmamışlar       نمانده اند

زمان گذشته نقلی سوالی: برای ساختن این حالت یکی از mu,mü,mi,mı بعد از فعل وقبل از پایانه صرفی استفاده می کنیم (با توجه به قانون هماهنگی اصوات). 

مانند:  

  Görmek:   دیدن

  Görmüş müyüm?           دیده ام؟       Görmüş müyüz?       دیده ایم؟       

  Görmüş müsün?           دیده ای؟       Görmüş müsünüz?      دیده اید؟       

  Görmüş mü?           (دیده؟ (است       Görmüşler mi?          دیده اند؟

  Almak:                         گرفتن

  Almış mıyım?           گرفته ام؟           Almış mıyız?          گرفته ایم؟ 

  Almış mısın?          گرفته ای؟            Almış mısınız?         گرفته اید؟

  Almış mı?            گرفته است؟            Almışlar mı?             گرفته اند؟

زمان گذشته نقلی سوالی و منفی: برای ساختن این حالت یکی از mu,mü,mi,mı بعد از فعل منفی  وقبل از پایانه صرفی استفاده می کنیم (با توجه به قانون هماهنگی اصوات). 

مانند:

 seçmek:               انتخاب کردن

 seçmemiş miyim?    انتخاب نکرده ام؟     seçmemiş miyiz?    انتخاب نکرده ایم؟   

 seçmemiş misin?     انتخاب نکرده ای؟    seçmemiş misiniz?  انتخاب نکرده اید؟  

 seçmemiş mi?       انتخاب نکرده است؟    seçmemişler mi?     انتخاب نکرده اند؟        

 kalmak:                       ماندن

 kalmamış mıyım?           نمانده ام؟        kalmamış mıyız?      نمانده ایم؟

 kalmamış mısın?            نمانده ای؟       kalmamış mısınız?    نمانده اید؟

 kalmamış mı?             نمانده است؟       kalmamışlar mı?         نمانده اند؟ 

* همانطور که می بینید برای سوم شخص جمع پسوند mı بعد از lar می آید. 

 

 

 

زمان آینده ساده:                                                           :Gelecek zaman

 برای بیان زمانی است که در آینده انجام می شود است،یعنی درآینده گوینده قصد انجام آن را دارد.برای ساختن این فعل ابتدا مصدر را از ریشه فعل حذف کرده و سپس پسوند ecek- وacak- را (با توجه به هارمونی اصوات) به آن اضافه کرده و سپس پسوندهای فاعلی شش گانه را به آن اضافه می کنیم.این پسوندهای شش گانه عبارتند از:

                im   ım                  iz   ız 

               sin   sın                 siniz   sınız  

               tir   tır                   ler   lar

  Görmek:                                 مانند:                                                                        دیدن   

  Göreceğim                 خواهم دید               Göreceğiz            خواهیم دید                     

  Göreceksin                خواهی دید              Göreceksiniz        خواهید دید                        

  Görecek                     خواهد دید               Görecekler          خواهند دید

  Almak:                                     گرفتن

  Alacağım               خواهم گرفت                Alacağız               خواهیمگرفت

  Alacaksın              خواهی گرفت               Alacaksınız           خواهیدگرفت

  Alacak                   خواهد گرفت                Alacaklar             خواهند گرفت

 

حالت منفی زمان آینده ساده: برای ساختن این حالت مصدر را از ریشه منفی فعل حذف کرده پسوند ecek- (یا acak-) را به آن اضافه کرده و سپس زواید شش گانه را می آوریم.

* در این زمان معمولا ma به mı و me به mi تبدیل  می شود. گرچه فرم اول آنها نیز رایج می باشد. 

مانند:                   نخواهد گرفت          Almayacak                  نخواهد گرفت          Alyacak

مانند:                                                                            نیامدن                        Gelmemek

    Gelmiyeceğim              نخواهم آمد             Gelmiyeceğiz          نخواهیم آمد

   Gelmiyeceksin              نخواهی آمد            Gelmiyeceksiniz     نخواهید آمد

   Gelmiyecek                   نخواهد آمد             Gel

/ 1 نظر / 1375 بازدید
hasti

سلام خوب بود مدیونی اگه به من سر نزنی.